W 2026 roku wiele osób może boleśnie odczuć skutki zlekceważenia jednej zmiany w gospodarowaniu odpadami. Od października 2025 roku w Polsce działa system kaucyjny, który obejmuje wybrane opakowania po napojach. Choć z założenia nie jest to nowy podatek, w praktyce może znacząco obciążyć domowy budżet. Wystarczy 1 błąd, by w ciągu roku stracić nawet 342 zł.
Czym jest system kaucyjny w Polsce?
System kaucyjny został uruchomiony 1 października 2025 roku i obejmuje wybrane opakowania po napojach. Zasada działania jest prosta. Przy zakupie produktu w butelce plastikowej, szklanej lub puszce objętej systemem, doliczana jest kaucja. Jej wysokość jest widoczna na opakowaniu. Zwrot pustego opakowania do sklepu lub automatu pozwala odzyskać wcześniej zapłaconą kwotę.
Zobacz także:
System obejmuje plastikowe butelki o pojemności do 3 l, metalowe puszki do 1 l oraz szklane butelki wielokrotnego użytku. Zwrot opakowań nie wymaga okazania paragonu. Wystarczy, że butelka lub puszka jest czytelnie oznaczona i nie została uszkodzona. Głównym celem systemu jest ograniczenie liczby odpadów i zwiększenie poziomu recyklingu, ale w praktyce oznacza to również nową codzienną rutynę dla każdego, kto kupuje napoje w jednorazowych opakowaniach.
Blisko 350 zł „na minusie” za błąd w segregacji śmieci
Nieoddanie butelek i puszek oznacza utratę pieniędzy, które można by łatwo odzyskać. Przeciętna 4-osobowa rodzina, która co miesiąc kupuje 4 zgrzewki wody, kilka słodzonych napojów, soki i inne napoje w szklanych butelkach, płaci miesięcznie 28,50 zł samej kaucji. Jeśli wszystkie opakowania trafią do domowego kosza, a nie do punktu zwrotu, ta kwota przepada.
W skali roku daje to stratę w wysokości 342 zł. Kaucja działa jak mechanizm motywujący do zwrotu opakowań. Jeśli jednak się go zignoruje, staje się ona opłatą, której można było łatwo uniknąć. W efekcie miesięcznie znika z budżetu równowartość jednej dodatkowej opłaty za wywóz śmieci.
Punkty zbiórki opakowań z kaucją
System kaucyjny opiera się na sieci punktów, do których można oddać opakowania po napojach. Obowiązek przyjmowania zwrotów mają wszystkie sklepy o powierzchni powyżej 200 m², które oferują napoje w opakowaniach objętych systemem. W mniejszych sklepach zbiórka dotyczy przede wszystkim butelek szklanych wielokrotnego użytku.
Dodatkowo na terenie całego kraju działają automaty kaucyjne, które umożliwiają zwrot opakowań bez konieczności kontaktu z obsługą sklepu. Pojawiają się one nie tylko w placówkach handlowych, ale również w przestrzeni publicznej, na przykład na stacjach benzynowych lub w galeriach handlowych. Możliwość oddania butelki bez względu na miejsce zamieszkania lub zakupu produktu ma ułatwić funkcjonowanie systemu i zmniejszyć liczbę opakowań trafiających do domowych koszy.
