Dla wielu seniorów 13. i 14. emerytura stały się ważnym elementem domowego budżetu. Dodatkowe świadczenia pozwalają pokryć rosnące koszty życia, zakup leków czy nieprzewidziane wydatki. Okazuje się jednak, że nie każdy emeryt może liczyć na pełną wypłatę obu dodatków. W niektórych przypadkach pieniądze będą niższe, a część osób nie otrzyma ich wcale.Warto więc sprawdzić, jakie zasady obowiązują przy wypłacie trzynastki i czternastki oraz kto może stracić prawo do dodatkowych pieniędzy.
13. emerytura przysługuje niemal wszystkim seniorom
Trzynasta emerytura jest dodatkowym świadczeniem wypłacanym raz w roku osobom pobierającym emerytury i renty. Jej największą zaletą jest to, że nie trzeba składać żadnego wniosku. ZUS przyznaje ją automatycznie osobom, które mają prawo do świadczenia emerytalno-rentowego. Oprócz tego seniorzy mogą sobie również dorobić, np. sprzedając szkodniki z ogrodu.
Zobacz także:
Nie oznacza to jednak, że otrzyma ją każdy senior. Istnieją wyjątki przewidziane w przepisach. Dodatkowego świadczenia nie dostaną między innymi osoby pobierające emeryturę olimpijską, sędziowie i prokuratorzy w stanie spoczynku oraz osoby, którym zawieszono świadczenie przedemerytalne z powodu przekroczenia limitów dorabiania.
Dla większości emerytów trzynastka jest jednak gwarantowana. Wypłata trafia na konto razem z podstawowym świadczeniem, a senior nie musi podejmować żadnych dodatkowych działań.
fot. Adobe Stock | nitka_zaplatana
Z czternastką sytuacja wygląda zupełnie inaczej
Znacznie więcej emocji budzi 14. emerytura. W przeciwieństwie do trzynastki nie jest ona wypłacana wszystkim w takiej samej wysokości. Tutaj obowiązuje kryterium dochodowe, które może zdecydować o obniżeniu świadczenia lub całkowitej utracie prawa do niego. Moja babcia już zaciera ręce, żeby kupić za dodatkowe pieniądze nowe ubrania. Poleciłam jej piaskowy komplecik z Pepco. Elegancki, a oddychający.
Kluczowe znaczenie ma próg 2900 zł brutto emerytury lub renty. Osoby, których podstawowe świadczenie nie przekracza tej kwoty, otrzymują pełną czternastkę. Jeśli emerytura jest wyższa, zaczyna działać zasada „złotówka za złotówkę”. Oznacza to, że wysokość dodatkowego świadczenia jest stopniowo pomniejszana o kwotę przekroczenia limitu.
W praktyce oznacza to, że część seniorów dostanie niższą czternastkę, a osoby pobierające wyższe świadczenia mogą nie otrzymać jej wcale. To właśnie ten mechanizm najczęściej zaskakuje emerytów, którzy zakładają, że oba dodatki przysługują wszystkim na takich samych zasadach.
Wielu seniorów myli zasady wypłaty obu świadczeń
Eksperci od lat zwracają uwagę, że trzynastka i czternastka są często wrzucane do jednego worka, choć obowiązują przy nich różne reguły. Trzynasta emerytura ma charakter powszechny i trafia do zdecydowanej większości uprawnionych osób. Czternasta emerytura została natomiast skonstruowana w taki sposób, aby większe wsparcie trafiało do osób otrzymujących niższe świadczenia.
To właśnie dlatego senior pobierający niewielką emeryturę może otrzymać oba dodatki w pełnej wysokości, podczas gdy osoba z wyższym świadczeniem dostanie tylko trzynastkę lub pomniejszoną czternastkę. Różnice potrafią wynieść nawet kilka tysięcy złotych w skali roku.
Lepiej sprawdzić swoją sytuację wcześniej
Jeżeli pobierasz emeryturę lub rentę, warto sprawdzić wysokość swojego świadczenia i porównać ją z obowiązującymi limitami. Dzięki temu łatwiej oszacujesz, czy możesz liczyć na pełną 14. emeryturę, czy też jej kwota zostanie zmniejszona.
Najważniejsza zasada jest prosta: trzynastka przysługuje niemal wszystkim uprawnionym seniorom, natomiast w przypadku czternastki kluczowe znaczenie ma wysokość pobieranego świadczenia. To właśnie dlatego część emerytów może otrzymać mniej pieniędzy, niż początkowo zakładała.
