Jeśli jesteś nauczycielem i zbliżasz się do emerytury albo już o niej myślisz, możesz być mile zaskoczony. Istnieje sposób, by podnieść swoje przyszłe świadczenie - i wcale nie chodzi o dodatkowe lata pracy. Emeryci nie wiedzą, że klucz tkwi w rekompensacie, o której wielu nawet nie słyszało.
Nauczyciele nadal mają prawo do rekompensaty
Choć w ostatnich latach sporo zmieniło się w przepisach dotyczących emerytur nauczycieli, jedno pozostaje niezmienne. Prawo do rekompensaty nadal obowiązuje. Wprowadzenie nowych regulacji do Karty Nauczyciela, w tym przepisów o wcześniejszej emeryturze, nie odebrało pedagogom możliwości uzyskania dodatku za utraconą szansę na wcześniejsze zakończenie pracy zawodowej.
Zobacz także:
Zakład Ubezpieczeń Społecznych jasno potwierdza: rekompensata przysługuje nauczycielom na dotychczasowych zasadach. Co ważne, nie jest ona zarezerwowana wyłącznie dla osób, które pracowały w szczególnych warunkach. Oznacza to, że krąg uprawnionych jest szerszy, niż mogłoby się wydawać.
Czym jest rekompensata i jak wpływa na emeryturę?
Rekompensata nie jest osobnym świadczeniem wypłacanym „do ręki”. To dodatek doliczany do kapitału początkowego, od którego ZUS wylicza wysokość emerytury. Podlega on waloryzacji razem z kapitałem. To w praktyce oznacza wyższą podstawę obliczeń i – finalnie – wyższą emeryturę co miesiąc.
Jest jednak jeden haczyk: ZUS nie przyznaje rekompensaty automatycznie. Aby została uwzględniona, musisz złożyć wniosek o ustalenie prawa do emerytury po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Bez tego nawet spełnienie wszystkich warunków nie wystarczy. Z rekompensaty mogą skorzystać nauczyciele, którzy nie mają przyznanej wcześniejszej emerytury – ani na podstawie dawnego art. 88, ani obecnego art. 88a Karty Nauczyciela. Jeśli już korzystasz z takiego rozwiązania, niestety nie masz prawa do tego dodatku.
Warunki, które musisz spełnić, by dostać dodatek
Prawo do rekompensaty dotyczy osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny i przed 1 stycznia 2009 roku przez co najmniej 15 lat wykonywały pracę w szczególnym charakterze. W przypadku nauczycieli chodzi o pracę pedagogiczną w pełnym wymiarze czasu pracy.
Warto wiedzieć, że do wymaganego 15-letniego okresu nie wlicza się m.in. zwolnień lekarskich, urlopów macierzyńskich i opiekuńczych, urlopu dla poratowania zdrowia, urlopów szkoleniowych, okresów stanu nieczynnego ani urlopów bezpłatnych i wychowawczych. To istotne, bo nawet dłuższa przerwa może mieć wpływ na spełnienie warunków.
ZUS podkreśla też, że zmiany w Kodeksie pracy, które weszły w życie w 2025 roku i rozszerzyły katalog okresów wliczanych do stażu pracy, nie mają znaczenia przy ustalaniu prawa do rekompensaty. Zmieniły się również zasady korzystania z urlopu dla poratowania zdrowia, ale te regulacje także nie wpływają na samą możliwość uzyskania dodatku. Jeśli więc jesteś nauczycielem i stoisz przed decyzją o przejściu na emeryturę, warto sprawdzić swoje uprawnienia. Jeden wniosek w ZUS może sprawić, że twoje świadczenie będzie wyższe na stałe.
