Wiele osób obawia się, że znalezienie nowego zatrudnienia po pięćdziesiątce albo sześćdziesiątce może być znacznie trudniejsze niż kilka lat wcześniej. Z tego powodu kwestie związane ze stabilnością zatrudnienia stają się coraz ważniejsze dla pracowników w całej Polsce. Mało kto jednak wie, że przepisy przewidują specjalną ochronę dla osób znajdujących się tuż przed przejściem na emeryturę. Takie rozwiązanie ma pomóc pracownikom spokojniej dotrwać do momentu zakończenia aktywności zawodowej i uniknąć nagłej utraty źródła dochodu.
Ochrona przedemerytalna w pracy zaczyna obowiązywać kilka lat przed emeryturą. Wiek pracownika ma tutaj kluczowe znaczenie
Ochrona przedemerytalna obejmuje osoby, którym brakuje nie więcej niż cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego. W praktyce oznacza to, że kobiety zyskują taką ochronę po ukończeniu 56. roku życia, natomiast mężczyźni po ukończeniu 61 lat. Warunek jest jednak jeden - pracownik musi posiadać odpowiedni staż pracy pozwalający na uzyskanie prawa do emerytury po osiągnięciu wymaganego wieku.
Zobacz także:
W praktyce oznacza to, że część pracowników może zyskać dodatkowe zabezpieczenie dokładnie w momencie, gdy najbardziej obawia się utraty zatrudnienia. Wiele osób po pięćdziesiątce przyznaje, że stres związany z ewentualnym zwolnieniem zaczyna być wtedy znacznie większy niż wcześniej. Powód jest prosty - znalezienie nowej pracy tuż przed emeryturą bywa trudniejsze, a perspektywa pozostania bez dochodu potrafi skutecznie odbierać poczucie bezpieczeństwa. Właśnie dlatego przepisy mają chronić osoby, które przez lata pracowały i są już bardzo blisko osiągnięcia wieku emerytalnego.
Fot.GettyImages/Thomas Trutschel
Warto też pamiętać, że ochrona przedemerytalna nie działa automatycznie wyłącznie na podstawie wieku. Znaczenie ma również to, czy pracownik rzeczywiście będzie mógł po osiągnięciu wieku emerytalnego uzyskać prawo do świadczenia. Jeśli ktoś nie posiada wymaganego stażu pracy, sytuacja może wyglądać zupełnie inaczej. Z tego powodu wiele osób dopiero po czasie zaczyna dokładnie interesować się swoimi uprawnieniami oraz okresem składkowym potrzebnym do uzyskania emerytury.
To również może cię zainteresować: Masz emeryturę poniżej 4451,78 zł? Będziesz zwolniony z opłat
W pracy pracownik zyskuje większe bezpieczeństwo zatrudnienia. Pracodawca nie może swobodnie wypowiedzieć umowy
Najważniejsza zasada ochrony przedemerytalnej polega na tym, że pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę osobie objętej takim zabezpieczeniem. Dla wielu pracowników oznacza to ogromny spokój psychiczny i większe poczucie stabilizacji zawodowej. Szczególnie dziś, kiedy rynek pracy potrafi zmieniać się bardzo dynamicznie, świadomość dodatkowej ochrony ma ogromne znaczenie. W praktyce przepisy mają zapobiegać sytuacjom, w których pracownik tuż przed emeryturą nagle traci zatrudnienie i zostaje bez środków do życia.
Ochrona przedemerytalna sprawia również, że pracodawca nie może jednostronnie obniżyć wynagrodzenia poprzez zmianę warunków pracy albo płacy. Dla wielu osób to równie ważne jak sama stabilność zatrudnienia. Pracownik może więc czuć się spokojniejszy o swoją sytuację finansową aż do momentu przejścia na emeryturę. Właśnie dlatego przepisy dotyczące ochrony przedemerytalnej są tak istotne dla osób zbliżających się do zakończenia aktywności zawodowej.
Nie oznacza to jednak, że pracownik objęty ochroną zyskuje całkowitą nietykalność i może ignorować obowiązki zawodowe. Nadal trzeba wykonywać swoją pracę zgodnie z zasadami obowiązującymi w firmie i przestrzegać regulaminu. Ochrona ma przede wszystkim zabezpieczać przed utratą zatrudnienia wynikającą z decyzji pracodawcy związanej wyłącznie z wiekiem albo zbliżającą się emeryturą.
Emerytura nie zawsze gwarantuje pełną ochronę przed zwolnieniem. Istnieją sytuacje, kiedy przepisy nie zadziałają
Choć ochrona przedemerytalna daje pracownikom spore bezpieczeństwo, nie oznacza to, że działa absolutnie w każdej sytuacji. Przepisy przewidują wyjątki, które pozwalają pracodawcy rozwiązać umowę nawet z osobą objętą ochroną. Najczęściej dotyczy to poważnych naruszeń obowiązków pracowniczych. Jeśli pracownik dopuści się ciężkiego złamania zasad albo działa na szkodę firmy, pracodawca może zdecydować się na zwolnienie dyscyplinarne. W takiej sytuacji ochrona przedemerytalna nie będzie skuteczną tarczą.
Problemy mogą pojawić się również wtedy, gdy firma znajduje się w trudnej sytuacji finansowej albo dochodzi do likwidacji zakładu pracy. W takich przypadkach przepisy przewidują możliwość rozwiązania umowy mimo wieku pracownika i zbliżającej się emerytury. Dla wielu osób może być to zaskoczeniem, ponieważ często pojawia się błędne przekonanie, że ochrona przedemerytalna całkowicie uniemożliwia zwolnienie pracownika. W praktyce rzeczywistość wygląda bardziej skomplikowanie.
Znaczenie ma także rodzaj umowy. Ochrona przedemerytalna dotyczy przede wszystkim osób zatrudnionych na umowę o pracę. Osoby pracujące na podstawie umów cywilnoprawnych, takich jak zlecenie albo umowa o dzieło, nie mogą liczyć na identyczne zabezpieczenia.
