Wiele osób planujących swoją przyszłość zakłada, że na emeryturę będzie mogło przejść dopiero po ukończeniu 60 lub 65 lat. Okazuje się jednak, że polskie przepisy przewidują szereg wyjątków. Nie każdy zdaje sobie sprawę, że istnieje grupa zawodów, których przedstawiciele, po spełnieniu określonych warunków, mogą zakończyć pracę znacznie wcześniej.

W Polsce standardem jest emerytura po ukończeniu 60 lub 65 lat. To podstawowa zasada obowiązująca większość pracowników

Obecnie powszechny wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Seniorzy po osiągnięciu tego wieku oraz spełnieniu wymogów dotyczących okresów składkowych i nieskładkowych mogą więc ubiegać się o świadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS).

Zobacz także:

emerytura zus

ZUS zrobił wyliczenia. Taka emerytura należy się po 20 latach na minimalnej
senior

ZUS przelewa mu ponad 30 tys. zł emerytury. Senior z Warmii i Mazur miał prosty plan, wielu by się zniechęciło

To właśnie te granice wieku dotyczą zdecydowanej większości osób zatrudnionych w Polsce. Od tej zasady istnieją jednak wyjątki. Przepisy przewidują możliwość wcześniejszego zakończenia pracy dla osób wykonujących określone zawody lub pracujących przez wiele lat w szczególnych warunkach albo w szczególnym charakterze.

Wcześniejsza emerytura nie jest wyjątkiem tylko dla jednej grupy. Z takich przepisów może skorzystać znacznie więcej osób

Możliwość wcześniejszego przejścia na emeryturę dotyczy osób urodzonych w latach 1949-1968, które wykonywały pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze i jednocześnie spełniają wymagania określone w przepisach. Na dzień 31 grudnia 2008 r. konieczne było m.in. spełnienie odpowiedniego wieku emerytalnego przewidzianego dla danej grupy zawodowej oraz posiadanie wymaganego stażu pracy.

fot. archiwum prywatne/Story.pl

Ponadto osoby ubiegające się o takie świadczenie muszą posiadać:

  • co najmniej 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych (kobiety) lub 25 lat (mężczyźni),
  • wymagany staż pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, potwierdzony odpowiednią dokumentacją,
  • brak członkostwa w OFE albo złożony za pośrednictwem ZUS wniosek o przekazanie środków zgromadzonych w OFE do budżetu państwa.

Ta „szczęśliwa siódemka” może zakończyć pracę wcześniej. Każda grupa ma własne zasady i wymagania

Przepisy wyróżniają kilka grup zawodowych, które mogą przejść na wcześniejszą emeryturę. Każda z nich musi jednak spełnić odrębne warunki.

  • Pracownicy kolei

Osoby, które przepracowały co najmniej 15 lat na kolei, mogą uzyskać prawo do wcześniejszej emerytury po ukończeniu 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni). Do okresu zatrudnienia zalicza się również czas pobierania wynagrodzenia oraz zasiłków chorobowych, macierzyńskich i opiekuńczych pozostając w stosunku pracy w kolejowych jednostkach organizacyjnych.

  • Osoby pracujące w szczególnie ciężkich i niebezpiecznych warunkach

Prawo do wcześniejszej emerytury przysługuje osobom, które przez co najmniej 15 lat wykonywały pracę wymienioną w wykazie A rozporządzenia dotyczącego prac w szczególnych warunkach. W większości przypadków mogą one przejść na emeryturę w wieku 55 lat (kobiety) i 60 lat (mężczyźni). Do tej grupy należą m.in.:

  1. górnicy wykonujący prace pod ziemią,
  2. hutnicy i pracownicy wielkich pieców,
  3. pracownicy koksowni,
  4. osoby zatrudnione przy produkcji metali i odlewów,
  5. pracownicy przemysłu chemicznego narażeni na działanie substancji toksycznych,
  6. osoby pracujące przy produkcji materiałów wybuchowych.
  • Osoby wykonujące pracę w szczególnych warunkach środowiskowych i transporcie

Na wcześniejszą emeryturę mogą liczyć również osoby, które przez minimum 15 lat wykonywały pracę w szczególnych warunkach związanych z transportem lub trudnym środowiskiem pracy. W ich przypadku również obowiązuje wiek 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, o ile spełnione są pozostałe wymagania ustawowe. Do tej grupy zaliczają się m.in.:

  1. nurkowie,
  2. marynarze i rybacy morscy,
  3. kierowcy niektórych pojazdów ciężarowych i autobusów,
  4. osoby wykonujące prace w wysokich temperaturach,
  5. pracownicy wykonujący prace pod wodą lub pod ziemią.
  • Dziennikarze

Osoby posiadające co najmniej 15 lat pracy dziennikarskiej również mogą przejść na wcześniejszą emeryturę po ukończeniu 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni). Dodatkowo wymagane jest osiągnięcie tego wieku podczas wykonywania zawodu lub pozostawanie w zatrudnieniu jako dziennikarz w dniu składania wniosku o emeryturę oraz objęcie układem zbiorowym pracy dziennikarzy.

  • Pracownicy Najwyższej Izby Kontroli

Podobne uprawnienia mają osoby zatrudnione przez co najmniej 15 lat w Najwyższej Izbie Kontroli. Również tutaj obowiązuje wiek 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a wymagane jest osiągnięcie tego wieku podczas zatrudnienia w NIK.

  • Twórcy i artyści

Szczególne przepisy obejmują także osoby wykonujące działalność twórczą lub artystyczną przez minimum 15 lat. Wiek emerytalny zależy od wykonywanego zawodu. Najwcześniej mogą zakończyć pracę:

  1. tancerze, akrobaci, gimnastycy, ekwilibryści i kaskaderzy – 40 lat (kobiety) i 45 lat (mężczyźni),
  2. soliści wokaliści, muzycy grający na instrumentach dętych oraz treserzy zwierząt drapieżnych – 45 i 50 lat,
  3. artyści chóru, żonglerzy, komicy cyrkowi oraz aktorzy teatrów lalek – 50 i 55 lat,
  4. aktorki i dyrygentki – 55 lat,
  5. muzycy grający na instrumentach smyczkowych, klawiszowych i perkusyjnych, operatorzy obrazu filmowego oraz fotografowie – 55 lat (kobiety) i 60 lat (mężczyźni).
  • Osoby wykonujące pracę w szczególnym charakterze

Do tej grupy zaliczani są między innymi:

  1. nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni,
  2. pracownicy organów kontroli państwowej,
  3. pracownicy administracji celnej,
  4. żołnierze zawodowi,
  5. funkcjonariusze Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, ABW, AW, CBA i innych służb, którzy nie spełniają warunków do świadczeń mundurowych,
  6. pracownicy jednostek ochrony przeciwpożarowej.

W wielu przypadkach osoby z tej grupy również mogą przejść na emeryturę już w wieku 55 lat (kobiety) i 60 lat (mężczyźni), o ile spełniają wszystkie wymagania dotyczące stażu pracy i charakteru wykonywanego zatrudnienia.

Ten artykuł również może cię zainteresować: Polacy czekali na ten program. Od 31 lipca przy zakupie AGD i elektroniki można zaoszczędzić kilka tysięcy zł

Warto pamiętać, że wcześniejsza emerytura nie jest przyznawana automatycznie. Każdy przypadek jest oceniany indywidualnie przez ZUS na podstawie przedstawionej dokumentacji potwierdzającej okres zatrudnienia, wykonywany zawód oraz spełnienie wszystkich warunków określonych w obowiązujących przepisach.