To jedna z największych zmian w prawie pracy od lat i dobra wiadomość dla osób, które przez długi czas pracowały poza etatem. Nowe przepisy już obowiązują i pozwalają zaliczyć do stażu pracy okresy, które wcześniej były pomijane. W praktyce oznacza to, że niektórzy pracownicy mogą zyskać nawet 10 dodatkowych lat stażu, a wraz z nim szereg nowych uprawnień.

Wieloletnia praca wreszcie została doceniona. Staż pracy nie kończy się już tylko na etacie

Jeszcze do niedawna wiele osób miało poczucie, że ich zawodowe doświadczenie nie jest właściwie uwzględniane. Ktoś przez kilka lub kilkanaście lat prowadził własną działalność gospodarczą, pracował na umowie zleceniu albo wykonywał inną pracę objętą ubezpieczeniami społecznymi, a po zatrudnieniu na etacie okazywało się, że jego staż pracy liczony jest niemal od zera.

Zobacz także:

Takie zasady od lat budziły kontrowersje, teraz ZUS nalicza inaczej. Pracownik z wieloletnim doświadczeniem zawodowym często miał takie same uprawnienia jak osoba rozpoczynająca pierwszą pracę na umowie o pracę. Oznaczało to między innymi konieczność dłuższego oczekiwania na wyższy wymiar urlopu wypoczynkowego czy brak prawa do dodatków stażowych w miejscach, gdzie są one przewidziane.

Nowelizacja przepisów zakończyła tę sytuację. Obecnie do stażu pracy można zaliczyć także inne okresy aktywności zawodowej, o ile w tym czasie dana osoba podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Dotyczy to między innymi prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, wykonywania umów zlecenia, współpracy przy prowadzeniu działalności czy innych okresów wskazanych w ustawie. Co ważne, przepisy obejmują również wcześniejsze lata aktywności zawodowej. Oznacza to, że do stażu można zaliczyć okresy sprzed wejścia nowych regulacji w życie. Dla wielu osób oznacza to możliwość zwiększenia stażu nawet o około 10 lat. 

fot. Adobe Stock | Pio Si

Zmiany obowiązują już wszystkich pracowników. Wprowadzano je jednak etapami

Nowe zasady nie weszły w życie jednego dnia dla wszystkich. Ustawodawca zdecydował się na stopniowe wprowadzanie przepisów. Od 1 stycznia 2026 roku nowe regulacje zaczęły obowiązywać pracowników sektora finansów publicznych. Zmiany objęły między innymi osoby zatrudnione w urzędach, szkołach, jednostkach samorządowych oraz innych instytucjach państwowych. Kilka miesięcy później, 1 maja 2026 roku, nowe przepisy rozszerzono również na pracowników firm prywatnych. Od tego momentu zasady naliczania stażu pracy zostały ujednolicone dla zdecydowanej większości zatrudnionych w Polsce. To oznacza, że obecnie zarówno osoby pracujące w administracji publicznej, jak i zatrudnione u prywatnych pracodawców mogą korzystać z nowych regulacji. Dla wielu pracowników oznacza to możliwość szybszego nabycia uprawnień, które wcześniej były poza ich zasięgiem, na co wpływała umowa zlecenie. 

Jeżeli interesują cię informacje o finansach, to też warto przeczytać: Dodatkowa praca dziecka może wyjść ci bokiem. Uważaj, bo stracisz tę ulgę

Samo wejście przepisów w życie nie wystarczy. Trzeba zadbać o odpowiednie dokumenty

Choć nowe przepisy już obowiązują, dodatkowe lata stażu nie są dopisywane automatycznie przez pracodawcę. Kluczową rolę odgrywa tutaj Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który wydaje zaświadczenie potwierdzające okresy podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. To właśnie ten dokument stanowi podstawę do uwzględnienia nowych okresów przy ustalaniu stażu pracy. Pracownik powinien wystąpić o odpowiednie zaświadczenie, a następnie przekazać je swojemu pracodawcy. Dopiero wtedy możliwe jest przeliczenie stażu zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Warto pamiętać, że dłuższy staż pracy nie wpływa bezpośrednio na wysokość emerytury z ZUS, ponieważ ta zależy przede wszystkim od wysokości zgromadzonych składek. Nowe przepisy mają jednak ogromne znaczenie dla uprawnień pracowniczych. Mogą decydować o prawie do 26 dni urlopu wypoczynkowego, dodatkach stażowych, nagrodach jubileuszowych, odprawach czy innych świadczeniach uzależnionych od liczby przepracowanych lat.

Jeżeli przez wiele lat prowadziłeś działalność gospodarczą, pracowałeś na umowie zleceniu lub wykonywałeś inną pracę objętą obowiązkowymi składkami, warto sprawdzić swoją sytuację. Dla wielu osób nowe przepisy oznaczają nie tylko formalne uznanie dotychczasowego doświadczenia zawodowego, ale również realne korzyści wynikające z dłuższego stażu pracy. W niektórych przypadkach różnica może wynieść nawet 10 lat, dlatego warto zadbać o dopełnienie formalności i wykorzystać możliwości, jakie dają obowiązujące już przepisy.