Domowy sok z czarnej porzeczki, dżem do naleśników, a może garść czerwonych owoców prosto z krzaczka? Trudno mi wyobrazić sobie letni ogród bez porzeczek. Tym bardziej że dojrzałe owoce znikają błyskawicznie, zwłaszcza gdy planuję zrobić z nich zapasy na zimę. Przy kilku krzewach można już przygotować całkiem sporo przetworów, ale przecież nie każdy ma ochotę wydawać pieniądze na kolejne sadzonki. Sama wolę wykorzystać to, co już rośnie na działce. Okazuje się, że powiększenie własnej uprawy wcale nie musi być trudne.

WIDEO…

player placeholder

Porzeczki można rozmnożyć bez kupowania nowych sadzonek. Najlepszy moment przychodzi po opadnięciu liści

Porzeczki należą do moich ulubionych krzewów owocowych. Nie wymagają przesadnie skomplikowanej pielęgnacji, dobrze radzą sobie w polskim klimacie, a kiedy zaczynają owocować, naprawdę jest co zbierać. Najbardziej lubię jednak to, że nie trzeba od razu jechać do szkółki ogrodniczej, żeby mieć ich więcej. Wystarczy zdrowy krzew i odrobina cierpliwości.

Rozmnażanie porzeczek jesienią polega na pobieraniu sadzonek zdrewniałych. Brzmi może nieco fachowo, ale sam zabieg jest bardzo prosty. Odcinamy odpowiedni fragment pędu, umieszczamy go w ziemi i pozwalamy mu się ukorzenić. Gdy wszystko pójdzie dobrze, z takiej niewielkiej gałązki wyrośnie nowa roślina.

Zobacz także:

Co ważne, metodę tę można wykorzystać zarówno przy porzeczkach czarnych, jak i czerwonych oraz białych. Nowe krzewy zachowają cechy rośliny, z której pobraliśmy pędy. To dobra wiadomość, szczególnie gdy mamy w ogrodzie odmianę, której owoce wyjątkowo nam smakują.

Kiedy najlepiej zabrać się do pracy? Odpowiedni moment przypada po opadnięciu liści, gdy krzew przechodzi w stan spoczynku. Zwykle jest to koniec października lub listopad, choć wiele zależy od pogody. Sadzonki można pobierać również zimą, dopóki roślina pozostaje w spoczynku. Należy jednak unikać cięcia podczas silnego mrozu.

Nie każdy pęd będzie odpowiedni. Najlepiej wybierać zdrowe, jednoroczne przyrosty, które zdążyły już zdrewnieć. Powinny być mocne, proste i mieć mniej więcej grubość ołówka. Nie sięgałabym po stare, zdrewniałe gałęzie ani bardzo cienkie końcówki.

Ważny jest również stan samego krzewu. Do rozmnażania najlepiej wybierać młode, zdrowe rośliny bez oznak chorób. Dzięki temu ograniczamy ryzyko przeniesienia problemów na kolejne sadzonki.

Czarna porzeczka
fot. Victoria Kondysenko/Adobe Stock

Odmierzam 20 cm pędu i sięgam po sekator. Tak przygotowuję nowe krzaczki porzeczki za darmo

Do rozmnażania porzeczek nie potrzeba żadnych specjalistycznych preparatów. Wystarczy ostry, czysty sekator oraz kawałek miejsca w ogrodzie. Nawet ukorzeniacz nie jest konieczny, ponieważ porzeczki należą do krzewów, które stosunkowo łatwo rozmnażają się z sadzonek zdrewniałych.

Zaczynamy od odcięcia zdrowego, jednorocznego pędu. Następnie dzielimy go na fragmenty o długości około 20 cm. Każdy powinien mieć kilka dobrze wykształconych pąków, z których później rozwiną się młode przyrosty.

Dolną część sadzonki najlepiej przyciąć prosto, tuż pod pąkiem. Górną można ściąć lekko ukośnie, zaraz nad pąkiem. Dzięki temu łatwiej rozpoznamy, która strona powinna znaleźć się w ziemi. To ważny szczegół, bo odwrócona sadzonka może się nie ukorzenić.

Co dalej? Przygotowujemy niewielką grządkę w osłoniętej części ogrodu. Ziemia powinna być przepuszczalna, lekko wilgotna i pozbawiona chwastów. Można ją wcześniej delikatnie spulchnić oraz wzbogacić dojrzałym kompostem.

Przygotowany pęd wsadzamy do ziemi na około dwie trzecie jego długości. Przy sadzonce mierzącej 20 cm oznacza to mniej więcej 13 cm pod powierzchnią podłoża. Nad ziemią powinny pozostać pąki, z których wiosną mogą wyrosnąć nowe pędy.

Następnie lekko dociskamy ziemię wokół gałązki i podlewamy, jeśli podłoże jest suche. Przy większej liczbie sadzonek zostawiamy między nimi około 10 do 15 cm odstępu. W ten sposób każda będzie miała trochę miejsca na rozwój.

Nie masz przygotowanej grządki? Nic straconego. Sadzonki można umieścić również w głębszych doniczkach wypełnionych przepuszczalnym podłożem. Pojemniki najlepiej ustawić w osłoniętym miejscu, na przykład w nieogrzewanej szklarni.

Z jednego dłuższego pędu można przygotować nawet kilka takich sadzonek. I właśnie w tym tkwi największa oszczędność. Zamiast kupować kolejne krzewy, wykorzystujemy gałązki, które już mamy w ogrodzie.

Wiosną sadzonki porzeczki mogą wypuścić pierwsze listki. Na obfite zbiory trzeba jednak trochę poczekać

Po posadzeniu gałązek pozostaje uzbroić się w cierpliwość. Nie trzeba codziennie sprawdzać, czy pojawiły się korzenie, ani przenosić sadzonek do ciepłego pomieszczenia. Najlepiej pozwolić im spokojnie przezimować.

Podczas zimowych miesięcy pędy przygotowują się do ukorzeniania. Wiosną, gdy temperatura wzrośnie, mogą zacząć rozwijać korzenie i wypuszczać młode przyrosty. To jednak nie oznacza, że każda sadzonka na pewno się przyjmie.

Warto przygotować kilka sztuk, ponieważ część może się nie ukorzenić. Duże znaczenie ma jakość pobranego pędu, wilgotność gleby i warunki pogodowe. Nie należy również wyciągać sadzonek z ziemi, żeby sprawdzić, czy wypuściły już korzenie. W ten sposób łatwo uszkodzić delikatną roślinę.

Wiosną i latem trzeba przede wszystkim pilnować, żeby podłoże nie wysychało na dłużej. Młode sadzonki nie mają jeszcze rozbudowanego systemu korzeniowego, dlatego są bardziej wrażliwe na suszę. Nie należy ich jednak zalewać.

Najlepiej pozostawić porzeczki na grządce przez cały kolejny sezon. Jesienią, kiedy zdążą już dobrze się ukorzenić, można przesadzić je na stałe miejsce. Warto wybrać stanowisko słoneczne lub lekko zacienione, z żyzną, umiarkowanie wilgotną ziemią.

To też warto sprawdzić: Modna roślina z Finlandii zmienia łazienkę w luksusowe SPA. Do tego chłonie wilgoć i nie wymaga podlewania, warta każdej złotówki

A kiedy doczekamy się pierwszych owoców? Tutaj trzeba trochę ostudzić zapał. Sadzonka przygotowana jesienią nie wyda nam koszy porzeczek już następnej wiosny. Najpierw musi wytworzyć korzenie i rozbudować pędy. Pierwsze owoce mogą pojawić się w kolejnych sezonach, natomiast na naprawdę obfite plony zwykle trzeba poczekać dłużej.

Mimo to warto spróbować, szczególnie gdy planujemy powiększyć owocową część ogrodu. Kilka własnoręcznie przygotowanych sadzonek pozwala zaoszczędzić na zakupach, a przy okazji daje sporą satysfakcję. Można też podzielić się młodymi krzaczkami z rodziną albo sąsiadami.

Nie odkładałabym tego jednak na ostatnią chwilę. Gdy liście opadną, a ziemia nie jest jeszcze zamarznięta, można już przygotować sadzonki. Wystarczy jeden zdrowy krzew i kilka dobrze wybranych pędów. Za jakiś czas w miejscu pojedynczej porzeczki mogą rosnąć kolejne, a letnie zbiory staną się znacznie większe.