Na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego leży wieś Szymbark założona na początku XVII wieku przez starostę kościerskiego Dymitra Wejhera. Historycy twierdzą, że już w XIII wieku na terenach obecnego Szymbarku leżała osada, którą prawdopodobnie spustoszono w czasie wojny trzynastoletniej. Miejsce jest spokojne i malowniczo położone w regionie Szwajcarii Kaszubskiej. Zimą staje się ośrodkiem sportów zimowych – znajduje się tu naśnieżany stok narciarski Kotlinka Szymbark, po którym można jeździć na nartach i na desce. Latem natomiast miejscowość pełni rolę ośrodka popularyzującego kaszubską kulturę, historię i promującego cały region. Odpowiada za to Centrum Edukacji i Promocji Regionu w Szymbarku.

Bogata oferta, korzystne ceny. Dla gości indywidualnych i wycieczek

Centrum to połączenie muzeum, skansenu i domu kultury. Można go zwiedzać indywidualnie lub z przewodnikiem. Indywidualne zwiedzanie trwa około 2–3 godzin, natomiast przewodnik oprowadza gości po ciekawszych wystawach przez 1,5 godziny. Bilety dla dorosłych kosztują 50 zł za osobę. W związku z bogatą ofertą polecamy osobom przyjeżdżającym na Kaszuby na dłuższy urlop nabycie biletu miesięcznego w cenie 59 zł i kilkukrotne odwiedziny Ośrodka. Centrum ma także ofertę dla grup zorganizowanych, tu do wyboru jest zwiedzanie z przewodnikiem, a także dwie ścieżki tematyczne: „Poznajemy Kaszuby” lub „Historia Polski Wyryta w Drewnie”. Można tu przyjechać ze zwierzakiem, psy jednak muszą być na smyczy i w kagańcu. Na miejscu jest restauracja, browar i hotel, a także plac zabaw dla dzieci i park linowy.

Zobacz także:

Czytelnikom zainteresowanym historycznymi wycieczkami polecam także ten tekst: W Polsce są tylko dwa takie miejsca. Za 5 zł zobaczysz tu najstarszy drewniany zabytek kraju

Krótki spacer, a nagroda nieziemska. Dla takich widoków warto się wspinać

Wybierając się do Centrum warto po drodze odwiedzić Wieżycę – miejsce, które wielu turystów uważa za obowiązkowy punkt każdej wycieczki po Kaszubach. Po krótkim, około 15–30-minutowym spacerze leśną ścieżką dociera się na szczyt najwyższego wzniesienia regionu, gdzie stoi ponad 30-metrowa wieża widokowa im. Jana Pawła II. Z platformy można podziwiać falujące Wzgórza Szymbarskie, gęste lasy, jeziora Kółka Raduńskiego i malowniczą Drogę Kaszubską. Przy dobrej pogodzie można stąd zobaczyć Zatokę Gdańską, a krajobraz przypomina zielono-błękitną mozaikę, z której słyną Kaszuby. 

Na straży historii i tradycji. Centrum zaprasza na wycieczkę do przeszłości

Większość atrakcji zgromadzonych w Centrum ściśle koreluje z historią Kaszub i Kaszubów oraz Polski. Jest ich na terenie ośrodka kilkanaście. To m.in. Pomnik Gryfa Pomorskiego, Statua Świętowida Kaszubskiego, Dom Harcerza, Dom Sybiraka, Dom Trapera Kaszubskiego z Kanady, Dom Powstańca Polskiego z tureckiego Adampola z 1842 roku, Chata kaszubska z zachowanymi oryginalnymi elementami wyposażenia, Muzeum Gospodarstwa Domowego, Bunkier TOW „Gryf Pomorski”, Kościółek św. Rafała Kalinowskiego, Dwór Salino czy Kaszubski Świat Bajek. Nie sposób wszystkich opisać, stąd wspomnę o kilku subiektywnie wybranych.

fot. Adobe Stock | Darek Bednarek

Symbolem Centrum jest Statua Świętowida Kaszubskiego w kształcie odwróconego drzewa. Ma ona być alegorią cech charakteryzujących Kaszubów: religijności, pracowitości, tradycji i patriotyzmu:

  • religijność – na drzewie jest wizerunek pierwszego kaszubskiego biskupa w odrodzonej Polsce Konstantyna Dominika,
  • pracowitość – Kaszubowie parali się rybołówstwem, gospodarką leśną i uprawą roli, dlatego na drzewie widoczna jest sieć, topór i pług
  • tradycja – jej symbolem jest postać Antoniego Abrahama, Kaszuba, który promował polskość i Pomorze,
  • patriotyzm – jest symbolizowany przez postać Józefa Wybickiego, autora naszego hymnu narodowego, urodzonego we wsi oddalonej o 14 km od Centrum.

W Muzeum Gospodarstwa Domowego można zobaczyć edukacyjną wystawę dawnych narzędzi. Są to przedmioty z okresu od XVIII do XX wieku, których używano do zadań ciesielskich, kołodziejskich, rolniczych, furmańskich, medycznych i gospodarstwa domowego. Na wystawie znajduje się dentystyczny przyrząd do wiercenia zębów na napęd nożny sprzed 150 lat, a także dwustuletnia tokarko-kopiarka do wyrobu szprych, kół i wozów. Dom Sybiraka z łagrem został przywieziony spod Irkucka, jest to więc prawdziwa pamiątka tragicznych dziejów naszych rodaków. Obok domu stoi zrekonstruowany model sowieckiego łagru. Dom Trapera Kaszubskiego z Kanady przyjechał… z Kanady. Został tam rozebrany na części, oczyszczony z owadów i grzybów i przywieziony do Polski. Jest to symbol kaszubskiego osadnictwa w Kanadzie.

Trochę zabawne, trochę poważne. Muzeum zachęca do refleksji

Poza tym zgromadzono tu ekspozycje z przymrużeniem oka, choć i im nadano podniosłe znaczenie. Mowa o Najdłuższej Desce Świata, Domu Do Góry Nogami, Największym Koncertującym Fortepianie Świata. Najdłuższa Deska Świata ma długość 46,53 metra i została wpisana do Księgi Rekordów Guinnessa. Cięcie tejże deski rozpoczęła rodzina Państwa Czapiewskich, a zakończyło małżeństwo Wałęsów. Deska ma być symbolem zjednoczenia ludności kaszubskiej, a także ma zwracać uwagę na losy repatriantów, zmuszonych do wyjazdu z ojczyzny.

fot. Adobe Stock | Fotokon

Dom do Góry Nogami to prawdziwa budowla wzniesiona tak, że wygląda jakby stała na dachu. W jego wnętrzu można poczuć się, jakby się samemu stanęło na głowie, a że ludzki błędnik lubi w takich chwilach płatać figle, łatwo się przewrócić. Założyciele twierdzą, że Dom jest też symbolem współczesnego świata, w którym tradycja i system wartości przestaje się liczyć. Największy Koncertujący Fortepian Świata waży 1,8 tony i ma rozmiary 6,04 na 2,52 na 1,87 metra. Budowę nadzorował Józef Wolf z Kalisza, który jest wybitnym fortepianomistrzem.

Dla tych, którym zwiedzania nigdy nie jest dość, polecamy atrakcje w okolicy. W samym Szymbarku warto zobaczyć kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki kościół parafialny pw. św. Teresy od Dzieciątka Jezus, który powstał w XIX wieku i jest wpisany na listę zabytków. W promieniu 15 km od Centrum zwiedzimy Gołubieński Ogród Botaniczny, Kaktusarium Ostrzyce z wystawą kaktusów, Cmentarzysko kurhanowe w Uniradzach, Wiatrak „Koźlak” w Ręboszowie, Muzeum Kolejnictwa w Kościerzynie. Lista atrakcji się jednak na tym nie kończy, na Kaszuby zatem warto wracać.