Obserwuj nas na Google
Osoby zbliżające się do wieku emerytalnego często są przekonane, że znajdują się pod szczególną ochroną i nie muszą obawiać się utraty pracy. Rzeczywiście, Kodeks pracy przewiduje tak zwany okres ochronny przed emeryturą, który ma zabezpieczyć pracowników przed zwolnieniem tuż przed nabyciem prawa do świadczenia. Nie oznacza to jednak całkowitej nietykalności. Istnieją sytuacje, w których pracodawca może zgodnie z prawem rozwiązać umowę nawet z osobą objętą ochroną przedemerytalną. Dla wielu pracowników jest to spore zaskoczenie, ponieważ powszechnie uważa się, że kilka lat przed emeryturą nie można już stracić zatrudnienia.
Ochrona przedemerytalna rozpoczyna się na cztery lata przed emeryturą. Trzeba jednak spełnić określone warunki
Przepisy chronią osoby, którym do osiągnięcia wieku emerytalnego brakuje nie więcej niż cztery lata. Dodatkowo pracownik musi posiadać odpowiedni staż ubezpieczeniowy pozwalający na uzyskanie emerytury po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego. W praktyce oznacza to, że ochrona obejmuje kobiety po ukończeniu 56. roku życia oraz mężczyzn po ukończeniu 61 lat. W tym czasie pracodawca co do zasady nie może wypowiedzieć umowy o pracę. Dla wielu osób jest to niezwykle ważny okres. Znalezienie nowego zatrudnienia po pięćdziesiątce czy sześćdziesiątce bywa trudniejsze niż w przypadku młodszych pracowników. Właśnie dlatego ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie dodatkowych zabezpieczeń.
Zobacz także:
fot. Adobe Stock | auremar
Zwolnienie dyscyplinarne nadal jest możliwe. Poważne naruszenie obowiązków zmienia sytuację
Najbardziej oczywistym wyjątkiem jest zwolnienie dyscyplinarne. Jeżeli pracownik dopuści się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, okres ochronny nie będzie stanowił przeszkody dla rozwiązania umowy. Wyobraźmy sobie magazyniera, który świadomie fałszuje dokumentację dotyczącą towaru albo pracownika biurowego ujawniającego poufne dane firmy. W takich sytuacjach pracodawca może podjąć zdecydowane kroki niezależnie od wieku zatrudnionej osoby.
Ochrona przedemerytalna nie ma bowiem chronić przed konsekwencjami poważnych naruszeń prawa czy obowiązków służbowych. Jej celem jest zabezpieczenie przed zwykłym wypowiedzeniem wynikającym na przykład z decyzji kadrowych. Seniorzy obawiają się, że stracą prawo jazdy. Unia Europejska wprowadza nowe obostrzenia dla kierowców 65+.
Problemy firmy mogą oznaczać koniec ochrony. Likwidacja lub upadłość zmieniają zasady gry
Przepisy przewidują również możliwość rozwiązania umowy w przypadku upadłości lub likwidacji pracodawcy. Jeżeli firma kończy działalność, utrzymanie wszystkich miejsc pracy staje się po prostu niemożliwe. To sytuacja, która regularnie zdarza się na rynku. Wystarczy przypomnieć przypadki zamykanych zakładów produkcyjnych czy niewielkich przedsiębiorstw rodzinnych, które nie poradziły sobie z rosnącymi kosztami działalności. Pracownik znajdujący się w wieku przedemerytalnym może w takiej sytuacji stracić zatrudnienie mimo obowiązującej ochrony. Przepisy nie są bowiem w stanie zagwarantować miejsca pracy w firmie, która przestaje istnieć.
Nie zawsze chodzi o całkowite zwolnienie. Czasem zmieniają się warunki zatrudnienia
W niektórych przypadkach pracodawca może zastosować wypowiedzenie zmieniające. Oznacza to propozycję nowych warunków pracy lub płacy. Może do tego dojść między innymi wtedy, gdy w zakładzie pracy wprowadzane są nowe zasady wynagradzania obejmujące wszystkich pracowników albo gdy stan zdrowia zatrudnionego uniemożliwia wykonywanie dotychczasowych obowiązków. Przykładem może być pracownik fizyczny, który po długotrwałej chorobie nie jest już w stanie wykonywać ciężkich prac. Wówczas pracodawca może zaproponować inne stanowisko odpowiadające jego możliwościom.
Wiele osób błędnie interpretuje przepisy. Ochrona nie oznacza pełnej gwarancji zatrudnienia
W rozmowach o rynku pracy często można usłyszeć opinię, że pracownika na kilka lat przed emeryturą nie da się zwolnić. To jeden z najpopularniejszych mitów dotyczących prawa pracy. Rzeczywistość wygląda bardziej skomplikowanie. Ochrona przedemerytalna znacząco utrudnia wypowiedzenie umowy przez pracodawcę, ale nie eliminuje wszystkich sytuacji, w których zatrudnienie może zostać zakończone. Dlatego osoby zbliżające się do emerytury powinny znać swoje prawa, ale jednocześnie mieć świadomość istniejących wyjątków. Przepisy zapewniają silną ochronę, jednak nie są absolutną tarczą przed każdą możliwą sytuacją na rynku pracy.
Dla pracowników zbliżających się do emerytury świadomość obowiązujących regulacji jest niezwykle cenna. Pozwala uniknąć niepotrzebnego stresu i lepiej przygotować się na ewentualne zmiany zawodowe. Choć okres ochronny pozostaje jednym z najważniejszych zabezpieczeń przewidzianych przez prawo pracy, warto pamiętać, że nie gwarantuje on stuprocentowej pewności zatrudnienia. Znajomość wyjątków pozwala realnie ocenić swoją sytuację i uniknąć rozczarowania, gdy rzeczywistość okaże się bardziej skomplikowana niż powszechne przekonania.
